SUY NGẪM CỦA MỘT THỰC TẬP SINH ĐẾN TỪ SINGAPORE

Đăng lúc: 28/06/2017 17:26

SUY NGẪM CỦA MỘT THỰC TẬP SINH ĐẾN TỪ SINGAPORE

SAU CHUYẾN ĐI THỰC TẾ TẠI THANH HÓA

Ngay ngày làm việc đầu tiên tại Trung tâm Nghiên cứu Pháp luật và Chính sách Phát triển Bền vững (LPSD), tôi đã có cơ hội được tham gia chuyến đi thực tế đến tỉnh Thanh Hoá. LPSD gặp gỡ Uỷ ban nhân dân (UBND), Mặt trận Tổ quốc và đại diện cộng đồng liên quan đến vấn đề ô nhiễm thuốc trừ sâu do Nhà máy Nicotex Thanh Thái gây ra và bãi rác trái phép tại Ngọc Lặc vào ngày 9/5/2017. Gần Nhà máy sản xuất thuốc trừ sâu Nicotex Thanh Thái, có một số lượng đột biến người dân mắc ung thư, phụ nữ bị sẩy thai hoặc sinh con bị khiếm khuyết trong khi đó, rác thải chưa qua xử lý tại Ngọc Lặc đã gây ra môi trường nguy hiểm cho các bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí và nguồn nước bùng phát. Chuyến đi thực tế là cơ hội hoàn hảo để tôi được thấy cách mà LPSD làm việc với cộng đồng và học hỏi được sự vận động (ở cả khía cạnh luật pháp và ý thức tham gia cộng đồng) trong bối cảnh Việt Nam.

 

Carol (áo xám), chú Sơn (ngoài cùng bên trái) và các nhân viên của LPSD

Sau bốn giờ di chuyển suốt đêm, chúng tôi tìm một khách sạn để nghỉ ngơi và bắt đầu ngày làm việc từ rất sớm vào sáng hôm sau bằng việc đến thăm hỏi chú Sơn - trưởng nhóm cộng đồng xã Cẩm Vân. Chúng tôi đã được tiếp đón nồng nhiệt với trà và có không gian thoải mái để chuẩn bị tài liệu cho cuộc họp với UBND sau đó. Mặc dù tôi không thể hiểu được cuộc hội thoại giữa mọi người nhưng tôi vẫn có thể nói chuyện được với chú Sơn và các nhân viên của LPSD vô cùng cởi mở với mọi người. Chúng tôi cũng đã đi thăm danh lam thắng cảnh của địa phương cùng chú Sơn và đưa chú quay về Hà Nội khi kết thúc chuyến thực địa để chú có thể tham gia vào buổi họp cộng đồng diễn ra vào ngày hôm sau tại trung tâm.

 

LPSD và chú Sơn trao đổi với chú Thanh - thành viên của Ban Giám sát cộng đồng

về cơ chế giám sát của nhà máy xử lý nước 

LPSD đã gây dựng được mối liên kết chặt chẽ với cộng đồng thông qua các trưởng nhóm cộng đồng, tổ chức các buổi gặp mặt với cộng đồng và hơn hết là khích lệ người dân  đưa ra những đóng góp thay vì áp đặt suy nghĩ lên họ. Điều này làm tôi nhận ra các buổi gặp gỡ trực tiếp với người dân bằng thái độ kiên nhẫn và hào hứng chia sẻ, thuyết phục là vô cùng quan trọng. Chúng tôi phải đưa ra sự hiểu biết của mình một cách nhã nhặn để cộng đồng mong muốn được lắng nghe. Trung tâm ngày càng có nhiều không gian cho các cuộc thảo luận trực tiếp bởi cả hai bên sẽ dễ dàng trao đổi vấn đề hơn. LPSD đã tạo nên một môi trường tuyệt vời để thảo luận và học hỏi thông qua việc thường xuyên tổ chức các buổi họp cộng đồng và đi thực tế cũng như luôn nhấn mạnh rằng cộng đồng phải chủ động thực hiện còn LPSD chỉ đóng vai trò hỗ trợ người dân.

Khi chúng tôi gặp các cán bộ của UBND xã Cẩm Vân và Mặt trận Tổ quốc xã Minh Sơn cho vấn đề Nicotex và Ngọc Lặc, tôi đã học được LPSD cách sử dụng luật như một công cụ tiên quyết khi làm việc tại cộng đồng. Trung tâm nhắc các cán bộ dựa trên luật rằng theo luật thì họ phải cung cấp tài liệu tới cộng đồng để người dân có thể thực hiện quyền giám sát của mình. Điều này khác hẳn với Singapore, nơi mà không có điều luật nào cho việc tham gia của cộng đồng và cộng đồng bị lôi kéo vào những lý do phi pháp. Theo tôi, luật pháp là nền tảng cứng rắn để nhắc nhở các cơ quan có thẩm quyền hành động, bởi vì chính phủ phải theo luật pháp. Sự hiện diện của luật về việc tham gia cộng đồng là một điểm tích cực và nên được áp dụng đối với lợi ích của mọi người trong việc giải quyết các vấn đề môi trường. Vấn đề nằm ở việc tiến hành thực hiện nó và đó là những gì mà LPSD đang giải quyết thông qua sự tham gia của cộng đồng và chính quyền dựa trên quyền và nghĩa vụ của họ.

 

Khu vực chứa rác thải tại Ngọc Lặc

Nhà máy xử lý nước hiếm khi cho thi công mặc dù thời gian dự kiến hoàn thành là vào tháng 4/2018

Tôi đánh giá cao tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường tự nhiên nhiều hơn nữa qua chuyến đi thực tế lần này bởi tôi đã thu được những kiến thức sâu rộng về hậu quả để lại cho người dân. Thật đáng buồn khi có rất ít những biện pháp giải quyết được thực hiện tại nhà máy xử lý nước – một dự án hữu ích tại địa phương. Trong thời gian chờ đợi, người dân vẫn đang bị mắc kẹt với việc sử dụng nguồn nước ngầm bị ô nhiễm từ giếng bởi sự thải thuốc trừ sâu ra môi trường một cách vô trách nhiệm của Nicotex. Lượng chất thải đưa vào khu vực không hợp lý tại Ngọc Lặc đang gây khó chịu cho người dân xung quanh, không hề có lớp ngăn cách bên dưới cũng như bao phủ bên trên khu vực rác thải.

Bên cạnh đó, chuyến đi cũng đã khiến tôi thấy được các vấn đề liên quan đến pháp triển bền vững đa dạng như thế nào, vì tôi đã được những người bạn của mình nói về việc phát triển cộng đồng, nhiệm vụ của luật sư, luật pháp và khoa học môi trường có liên quan đến các vấn đề mà LPSD đang hỗ trợ. Những vấn đề này rất phức tạp do việc xử lý các bên gây ô nhiễm cần những bằng chứng xác thực dựa trên nguyên nhân, chính quyền cùng hợp tác, cộng đồng lên tiếng và ủng hộ tích cực cũng như nhiều yếu tố khác nữa. Ý kiến chuyên môn của các chuyên gia kỹ thuật cần được chú trọng trong việc lập ra một kế hoạch hành động toàn diện.

Cuối cùng, chuyến thực tế lần này còn là cơ hội tuyệt vời để kết nối mọi người với nhau vì tôi có thể hỏi các bạn của mình nhiều câu hỏi liên quan đến cả công việc và đất nước Việt Nam trên suốt đoạn đường dài. Những người bạn đã cho tôi thấy việc phát âm Tiếng Việt tuyệt vời thế nào và tôi hy vọng sau kỳ thực tập tại LPSD, tôi có thể làm chủ được ngôn ngữ xinh đẹp này.

 

Bài và ảnh: Carol Yuen

Dịch: Quỳnh Nga



Tìm kiếm

Hỏi đáp pháp luật

Liên minh Luật Môi trường Toàn cầu (ELAW)
Fanpage LPSD

Quảng cáo

Trung tâm Nghiên cứu Pháp luật và Chính sách Phát triển bền vững
Văn phòng: P 12A14, Tòa nhà HH2 Bắc Hà, Tố Hữu, Hà Nội, Việt Nam
Điện thọai: (84- 4) 3.8549911 - Số Fax: (84- 4) 3.8549911
Email: cdteam.lpsd@gmail.com - Website: http://l-psd.org